Wat is de ecologische voetafdruk van een topsporter? Hardloper Frank Futselaar stoot meer CO2 uit voor zijn sport dan in de rest van zijn leven.
Dit artikel is geschreven door Kick Hommes
Frank Futselaar, hardloper van beroep, heeft zijn hart verpand aan Arnhem. Daar vind je alles wat hij nodig heeft: goede sfeer, prachtig wonen en de beste hardloopomgeving ter wereld. Bossen, heuvels, een goede infrastructuur. Er is één probleem: Arnhem ligt op slechts zo’n 30 meter boven NAP. En dat terwijl op hoogte trainen essentieel is voor een hardloper. Daar is minder zuurstof en maakt het lichaam meer rode bloedlichamen aan. Dus moet Futselaar (34) Arnhem uit, op zoek naar goede trainingsplekken.
In januari was hij in Kenia en tijdens het interview zit hij op de tien kilometer in Windhoek, de hoofdstad van Namibië, op zo’n vijfhonderd meter van een van de twee atletiekbanen die zich in het land bevinden. Het is de vaste uitvalsbasis voor zijn team in aanloop naar de zomermaanden, de periode waarin de grote wedstrijden plaatsvinden. Zijn sporthorloge geeft aan dat hij op 1705 meter hoogte zit, lacht hij.
Maar wat doet al dat reizen met de ecologische voetafdruk van een topsporter? Wat voor impact op de wereld geeft het, als je meerdere malen op reis bent? Om daar beter inzicht in te krijgen, doet Futselaar mee aan de Sportploeg voor de Eeuw, een opleiding voor topsporters over duurzaamheid.
Het thema gaat hem aan het hart. Vooral omdat hij zelf merkt hoe het landschap waarin hij loopt verandert, zelfs nabij Arnhem. Laatst nam Futselaar bewust een groep tijdens een clinic mee naar een plek in het bos die door droogte helemaal verzand is.
En hij was geschokt toen hij vorig jaar een tentoonstelling zag waarin de voetafdruk van een Nederlander werd vergeleken met iemand uit een ontwikkelingsland. “Dat had men echt letterlijk gedaan. Een grote voet voor de Nederlander, een kleinere voor iemand uit een ontwikkelingsland.”
Dit jaar vloog de hardloper naar vier verschillende locaties. Naar trainingskampen in Kenia en Namibië dus, en naar wedstrijden in Berlijn en Valencia. Via een speciaal rekenprogramma van Balance, een Britse organisatie die investeert in de aanplant van bossen om CO2-uitstoot te compenseren, blijkt dat hij samen met zijn vriendin de eerste maanden van het jaar naar schatting zo’n veertien ton aan CO2 heeft uitgestoten. Vier ton per persoon, en zes ton CO2 aan de vliegreizen.
Frank Futselaar op trainingskamp in NamibiëBron Privéfoto
Een Nederlander stoot jaarlijks gemiddeld zo’n negen ton CO2 uit. Als persoon leven Futselaar en zijn vriendin in de eerste maanden van het jaar ongeveer een ton duurzamer dan de gemiddelde Nederlander, zo blijkt. Hij weet ook wel waarom. “Al mijn geld gaat naar de sport. In het dagelijks leven koop ik echt heel weinig. Ik zeg weleens dat ik in het hardlopen mijn tijden wil verbeteren, maar in het leven hoeft dat niet zo nodig. Eten en reizen, dat heeft de prioriteit.”
Het zijn de vliegreizen van Futselaar die echt impact hebben op het milieu. Mede daardoor is zijn uitstoot vooralsnog meer dan verdubbeld. Aan compenseren heeft hij voorheen nooit echt gedacht, vertelt hij. Ook omdat hij die wereld nogal schimmig vindt. “Ik weet er nog te weinig van om een goed beeld te hebben over wat eventueel echt een goede partij zou zijn om bij aan te sluiten.”
Vliegschaamte heeft Futselaar nooit echt gevoeld, vertelt hij. Topsport heeft het bijna in zich: wie daar wil excelleren, moet naar internationale wedstrijden. Maar wat de cijfers hem vooral wél vertellen, is dat hij nog meer wil weten hoe de wereld rond uitstoot en compensatie in elkaar zit, om zijn voetafdruk te verkleinen. “Ik wil dit in balans brengen, zodat je niet alleen maar ‘neemt’, maar ook wat geeft.”
Bovendien helpt het inzicht voor later, als hij zich via zijn eigen platformen in wil zetten voor duurzaamheid. Mocht hem worden verweten dat hij zelf het milieu flink vervuilt, kan hij meteen laten zien hoeveel dat is, en wat hij daaraan doet. “Als ik er dan veel van weet, kan ik die kennis ook weer doorgeven.”
En dan het liefst in Arnhem, waar hij als ambassadeur van de organisatie Sportbedrijf Arnhem sport en maatschappij verbindt. “Als professioneel sporter mag ik onderdeel zijn van de mooiste hardloopevenementen ter wereld, en ik wil in Arnhem mijn steentje bijdragen aan de duurzame infrastructuur van de sport.”